Een kerst vol oorlog en soldaten

.

Ondanks de wrede werkelijkheid, 

aan iedereen veel lichtjes in de duisternis gewenst.

Kerstgedicht 2025, geschreven donderdag 11 dec. '25. Eerste strofes ontstonden in de IC-trein

 A'pen – Brussel, afgewerkt in de Maria-Magdalenakerk (Eglise Sainte Marie-Madeleine) te Brussel, tijdens het beluisteren van de repetitie van het kerstconcert door Rita Matos Alves (sopraan),

 Julie Phan (mezo-sopraan) en François Houtart (kerkorgel).

Raddraaiers van de Poëzie IV

Dinsdag 9 december 2025 

14.00u - 16.00u

4de editie van de Raddraaiers van de Poëzie 

Dienstencentrum De Oever, Oever 11 te Antwerpen

Een keuze uit 100 gedichten, deels van de aanwezige dichters zelf, deels klassiekers uit de Nederlandstalige literatuur. Het Rad van de Poëzie bepaalt telkens welk gedicht voorgedragen zal worden voor het aanwezige publiek. Iedereen welkom!

met dank aan Suzy Lievens voor de foto

Sint Nicolaas 1938 - A. Marja

Sint Nicolaas 1938 

Weer doen wij ons aan marsepein tegoed:

al ligt de wereld machteloos te bloeden,

God zal òns feest, òns Neerland wel behoeden.

o, Sinterklaas, wij waren braaf en zoet!

Verstop de krant, die riekt naar rook en bloed:

nòg walmt de puinhoop, nòg zwiept ginds de roede

en striemt den Jood; wij kunnen ’t niet verhoeden …

o, speculaas, o, marsepein, zo zoet!

Vanavond deert ons vluchteling noch beul,

wij zoeken slechts bij koek en snoepgoed heul,

en lezen, voor ’t naar bed gaan, ’t woord des Heren,

dat ons, als steeds, weer ernstig stemt en sticht,

maar verder vrijlaat en tot niets verplicht

zolang wij koek en snoepgoed niet ontberen.

A. Marja (1917-1964)

A. Marja - Wikipedia 

Wie weet vandaag nog wie A. Marja was? | Meander magazine 

Tekeningen: Sjoerd de Vries - Uitgeverij Koster - Sneek, 193?

Raddraaiers van de Poëzie III

Donderdag 27 november 2025 

14.00u - 16.00u

3de editie van de Raddraaiers van de Poëzie 

Dienstencentrum Ten Gaarde te Antwerpen

Een keuze uit 100 gedichten, deels van de aanwezige dichters zelf, deels klassiekers uit de Nederlandstalige literatuur. Het Rad van de Poëzie bepaalt telkens welk gedicht voorgedragen zal worden voor het aanwezige publiek. Iedereen welkom!

Statiefoto na de voordracht © Johan Bol

Niet iedereen kan heiden zijn - René De Clercq

.

NIET IEDEREEN KAN HEIDEN ZIJN

Niet iedereen kan heiden zijn.

Daartoe hoort kracht en moed;

een vast geloof in zon en wijn,

en blijde lust in 't bloed.

Niet iedereen voelt zijn verlangst

voldaan op aardes schoot;

schrijdt door het leven zonder angst,

en zonder klacht ten dood.

Den aardeling heeft aarde schier

te moederlijk verwend.

De heiden leeft zijn leven hier

in schoonheid tot het end.

De leeuwerik zingt van 's ochtends vroeg.

De hemel, waar hij vliegt,

is hoog genoeg, is schoon genoeg.

Elk' and're hemel liegt.

Elk' and're hemel is een waan.

Alleen het luchtgewelf,

de diepten, waar de sterren staan,

bloeit heerlijk in mijzelf.

René De Clercq (1877 - 1932)

uit 'Nagelaten Gedichten', Amsterdam (G. Van Soest) 1937. 

Achtergrondinfo en gedichten kan men vinden op rene-de-clercq.be 

Meer Heidense gedichten kan men lezen in 'Mededeelingen over René De Clercq' 

 

Boekpresentatie 'Adel en Achterdocht' Zondag 9 nov. 2025 te Aardenburg

.

PROGRAMMA:

Openingsrede door Joyce Wouters

Toespraak door Bonny Groosman, ambtenaar van de gemeente Sluis

Interview door Willem van Vliet met medeschrijvers Johan Meesters (tevens uitgever), Joyce Wouters en Bert Deben

- Pauze -

Voordracht door Bert Deben van zijn bijdrage

Overhandigen boekje door Johan Meesters aan Bonny Groosman

Slotwoord door Joyce Wouters

Met gelegenheid tot napraten met een hapje en een drankje.

Casa Portiera

‘Adel en achterdocht’ is een mysterieus relaas over een verarmd gezin van adel met twee huwbare dochters, de oudste is intelligent maar heeft haar uiterlijk niet mee, de jongste is beeldschoon. De vader viel kort geleden dood neer aan tafel, een verdacht overlijden. In negen delen wordt telkens van uit een ander perspectief een deel van het gebeuren verteld door 9 schrijvers, die elk in de huid kruipen van een ander personage uit het verhaal.

Enkele sfeerbeelden met telkens de namen van het personage uit het boekje er bij: 

Laurine Vandepitte (Victoria, de jongste dochter) + Joke van der Meulen (Hugo, de knecht)

Joyce Wouters (Beatrice van Wellust tot Hergeboren, de moeder)

Willem van Vliet (Guillaume, de kat des huizes) + Johan Meesters (de oudste dochter)

Willem + Bert Deben (Berthold J.J. de Benne van Rapenburg, de aanbidder)

Pauze met een hapje en een drankje

Bert leest zijn liefdesverklaring aan Victoria

Bonny Groosman ontvangt het eerste exemplaar uit handen van Johan

Fotografie: Bert Deben en Joke van der Meulen 

in een ooghoek

.

Bus X41 Turnhout – Antwerpen, dinsdag 11 februari 2025.  

Denkend aan Holland regeren

.

Geschreven juli 2025 voor de maandopdracht van schrijversgezelschap Apropos, 

met als aug. 2025 thema ‘Denkend aan Holland’ 

(beginzin van het gedicht ‘Herinnering aan Holland’ van Hendrik Marsman)

"Er is een beweging die niets anders doet dan ressentiment exploiteren. Deze beweging stimuleert de boosheid, is niet werkelijk geïnteresseerd in oplossingen en heeft geen ideeën. Tegelijk beschouwt deze beweging zichzelf als het eeuwige slachtoffer van 'links' of 'de elite', en koestert ze een diepe weerzin jegens intellectuelen, kosmopolieten en iedereen die 'anders' is."

Menno Ter Braak (1902 - 1940) over het opkomende fascisme en nazisme in 1937.

Nederlands schrijver, essayist, cultuur- en literatuurcriticus.

Frances danst

.

Frances danst

Opi moet dansen, ze speelt graag baas, de kleine spruit,
dus Opi danst. Ze roept snel: ‘Stop!’ Het is niet goed,
want veel te traag! Ze gaat mij tonen hoe het moet.
Opi moet filmen – ze legt mij vlug de werking uit:

Daar is de knop voor de muziek, daar moet ik drukken
om te filmen! Ze kijkt me aan en vraagt of het zal gaan.
Dan gaat ze heel erg zelfverzekerd op de dansvloer staan,
de vloer van de garage. Ze roept: ‘Opi, gaat dat lukken?’

Opi zegt dan ja en kijkt haar aan, ze wil dat het begint!
Opi drukt op filmen en op muziek en bij de eerste klank
explodeert ze, als dronk ze net voorheen een toverdrank
haar armen draaiend als wieken in een wervelwind,
ze tolt in rondjes, zwiert haar haren en stopt dan opeens.

Genoeg zegt ze! Ze wil het filmpje zien. Opi is stil,
moe van haar zo wild te zien met al haar dancing skills.
Ze bekijkt het filmpje, vindt het goed, ik ben het eens
met haar, waarna ze alles in slow motion herbekijkt.
Ze lacht en zegt dat ze nu zo traag als Opi lijkt! 

 

© bert deben
Opi-gedicht voor Frances haar 8ste verjaardag.
Vogelwaarde, zaterdag 18 oktober 2025.

Bart

Gepubliceerd in ‘Er hangt iets van lente in de klas…’ Nederlandstalige onderwijsgedichten vanaf de dertiende eeuw tot nu. Onder redactie van Henk Sissing en Theo Magito. Uitgeverij Noordboek, 12 sept. 2025. Een vuistdikke poëziebundel – meer dan 900 gedichten! – die je meeneemt in de onderwijsgeschiedenis vanaf de middeleeuwen tot nu, met gedichten en liedteksten uit Nederland, Vlaanderen, Suriname en de Nederlandse Antillen.

Meer info over de bundel en het ontstaan er van vind je op:

Er hangt iets van lente in de klas... - Uitgeverij Noordboek | Sterck & DeVreese | HL Books | Bornmeer | Noordboek-Van Gorcum

Een bespreking van de bundel kan je vinden op:

Een lofdicht op iedereen die in het onderwijs werkt

Er werden 3 gedichten van mij mee opgenomen in de bundel: ‘Lekker Huisarrest’; ‘De juf zegt dat ik vouten schreif’ en bovenstaand gedicht ‘Bart’. Dit gedicht schreef ik mijmerend op de Noordzee (MSC Orchestra, dinsdag 25 juni 2019), voor Bart, wiens familienaam ik me spijtig genoeg niet meer herinner. Zo af en toe denk ik nog wel eens: Wat als ik hem niet van me had afgeduwd uit angst voor wat ik niet wilde of durfde te zijn? En: welke weg ging Bart?

De nieuwe partner

De nieuwe partner
wordt voorgesteld aan de groep
iedereen wacht af.

Elk van ons maakte zich toch wel wat zorgen om haar. Haar vorige partners bleken niet de meest liefdevolle individuen te zijn geweest en ze viel altijd wel op ruigere types. Allemaal hoopten we op een wat meer deugdzame figuur, maar we wisten al wel beter. Ze ging uit in wat wij kenschetsten als de zware buurt en een ruzie of zelfs een vechtpartij schrikte haar nooit af. Ze zocht, zo zei ze zelf, naar iemand waarbij ze zich altijd beschut kon voelen.

Op het eerste zicht
lijkt hij wat op een buldog
constant aanvalsklaar
maar hij is zo lief, zegt ze ­
zelf heeft ze pepperspray bij.


© bert deben
Tanka: Wienerwald, dinsdag 3 mei 2016 +Haiku + proza: Vogelwaarde 2025.

Tanhaibun geschreven voor schrijversgezelschap Apropos voor het oktober thema ‘Uitkijken’

In een tanhaibun wordt beknopt én beeldrijk proza gecombineerd met een haiku én een tanka. Het streven is om het proza en de poëzie in een spannende verhouding tot elkaar te laten staan, zodat de lezer zich kan inleven in het verband.

Tanhaibun - Haiku.nl 

Zes.

Oosterbeek, 31 aug. 2024, geschreven tijdens het festival ‘Het Park Vertelt’

Gepubliceerd in bloemlezing 'De smaak van water is doorzichtbaarheid' van Poemtata

Désarroi | Verslagenheid

Verslagenheid 

De vrouwen van Jeruzalem

Ze staan aan de kant van de weg. Verwijderd.

De volgelingen van het eerste uur

verbannen van de kruisweg.

De discipelen, de gelovigen

verbannen van hun aanhankelijkheid 

“En wij die hoopten ...”

Aan de rand van de weg

worden ze beladen met onze vragen

en onze opstandigheid.

Om zwanger te worden van onze eenzaamheid

en hoop te baren. 

 

Michel Teheux (hertaling : bert deben)  .

Statue bronze / bronzen beeld : Thierry Papart
Méditation / bespiegeling : Michel Teheux (hertaling : bert deben) 
Exposition / tentoonstelling : ‘Ecce Homo ! Voici l’Homme !’
Collégiale Notre-Dame et Saint-Domitien de Huy
Collégiale Notre-Dame de Huy — Wikipédia

Collegiale kerk Onze-Lieve-Vrouw en Domitianus van Hoei - Wikipedia 

Dénuement | de ontzegging

Statue bronze / bronzen beeld : Thierry Papart
Méditation / bespiegeling : Michel Teheux
Exposition / tentoonstelling : ‘Ecce Homo ! Voici l’Homme !’
Collégiale Notre-Dame et Saint-Domitien de Huy

De Muur van Huy

Kleine uitdaging

onversaagd beklimmen we

de muur van Huy

bij de finish blijkt dat er

geen taart te verkrijgen is ☹

© bert deben

Huy (Mont Mosan), maandag 8 september 2025.

Senior

.

Geschreven wachtend in een lange rij tussen het jongere uitgaansvolkje 

voor de ingang van een nachtclub te Berlijn 

Mogelijke kortingen e.a. interessante links voor senioren: 

Voordelig treinticket voor 65+ : Senior Ticket | NMBS

Koop Omnipas 65+ - De Lijn 

Seniorengids Antwerpen 

voor NL: 65plus korting: de voordelen op een rij - Leefjepensioen.nl 

Sunny side up

Geschreven i.o.v. schrijversgezelschap Apropos

voor het september thema ‘Spiegelei’

Vogelwaarde, augustus 2025

Macht - machteloosheid - zich bezinnen

East Side Gallery | Stiftung Berliner Mauer

wat vrijheid betekent

.

Je hebt geleerd wat vrijheid betekent en dat vergeet je nooit meer

Op een restant van de Berlijnse muur (tentoonstelling East Side Gallery) staan de woorden: 

„Du hast gelernt / was Freiheit heißt / und das vergiss nie mehr“

Het beeld (André Sécrit en Karsten Thoms, zonder titel, 1997) verwijst naar het gevoel 

van de vele mensen waarvoor er na de val van de muur een nieuwe wereld open ging.

East Side Gallery Berlin: André Sécrit und Karsten Thoms – Ohne Titel

East Side Gallery | Stiftung Berliner Mauer

It takes two to tango

.

.

IT TAKES TWO TO TANGO 

Ik zou zo graag met twee zijn hier
jouw vleugels in de mijne
het grote delen van plezier
en eveneens het kleine

we dansen samen onverdeeld
de rest in van ons leven
verenigd tot een stenen beeld
en in elkaar verweven.

© bert deben 
IJzendijke, donderdag 7 aug. 2025, geschreven bij het 

beeld ‘It takes two to tango’ van Louis Berrevoets.

https://www.louisberrevoets.nl/

Voor een schrijfopdracht van schrijversgezelschap Apropos, waarbij de opdracht was een beeld te kiezen in de beeldentuin van Louis Berrevoets en Joyce Wouters, daarbij in te beelden dat je het beeld zelf wordt en zo iets te schrijven in de toekomstige tijd (zal/zou) binnen de 15 minuten. 

Het gedicht komt bij het beeld te staan in de tuin te IJzendijke. 

Zolang het kan

 

'Zolang het kan' werd mee opgenomen in de Poëtische Promenade, een gedichtenroute langsheen de wandelweg van Sint-Anneke, L.O. Antwerpen, een evenement van Citaat op Straat # Linkeroever, georganiseerd door Gust Peeters. De gedichten blijven nog tot eind augustus hangen en je kan ze ook beluisteren als je de QR code scant. 

Men kan het gedicht ook beluisteren en lezen via: Zolang het kan – Poëtische Promenade

Geschreven 10 sept. 2018, zittend aan de Spree nabij station Hbf Berlin, in afwachting van de terugreis.

Natuur in de Stad

Antwerpen, 10 Hoog, balkon, donderdag 17 juli 2025.  

Poëtische Promenade te Sint-Anneke Antwerpen L.O. vanaf 12 juli

.

Poëtische Promenade 

Wandelweg aan Sint-Anneke strand (de 'Plage')

van 12 juli tot 31 augustus

Een evenement van Citaat op Straat # Linkeroever

De Wandeldijk op de Plage van Sint-Anneke strand (Linkeroever Antwerpen) wordt ook deze zomer weer een plek vol woorden en verwondering. 20 dichters, 20 gedichten, een literaire wandeling vol emotie, schoonheid en inspiratie. Laat je raken door poëzie terwijl je geniet van de zeebries en het uitzicht.

Elk gedicht werd voorzien van een QR-code waarmee je het werk kan beluisteren in de stem van de dichter zelf. Vind je een pareltje? Breng dan meteen je stem uit op je favoriete gedichten!

Opening op 12 juli – 14u 

Info: Poëtische Promenade |Facebook

Zaterdag 12 juli wandelen we de Poëtische Promenade in. Samenkomst om 14u bij de Minerva-tent bij het gelijknamige café (Wandeldijk 20), vandaar wandelen we langs alle gedichten. Zullen aanwezig zijn en hun gedicht 'live' brengen: Shari Van Goethem, Erica Smits, Annika Cannaerts, Goedele Horemans, Liesbeth Aerts, Bert Deben, Vera Steenput, Monique Bol, Hermine Couvreur, Ronny Dijksterhuis, Edward Hoornaert, Gert Vanlerberghe en Gust Peeters.

De gedichten blijven hangen tot het einde van de zomervakantie als evenement van Citaat op Straat # Linkeroever georganiseerd door Gust Peeters.

Mijn gedicht ‘Zolang het kan’ werd mee opgenomen in deze Poëtische Promenade en ook ik was aanwezig zijn bij de opening waar ik mijn gedicht voordroeg voor de aanwezigen.

Het was een prachtige dag, een gezellige samenkomst van dichters en poëzieliefhebbers en een aangename wandeling met persoonlijke voordrachten van de aanwezige dichter. ATV en de Gazet van Antwerpen waren er ook bij - een korte reportage kan je zien op:

GvA-wandeldijk-linkeroever-wordt-poetische-promenade-20-dichters

Open Hiring

Open Hiring®

Zet U maar, mijnheer, U heeft de baan
U bent de eerste die solliciteert
en ondervinding heeft geleerd
dat eerst zijn altijd moet volstaan

ik keek verbaasd, maar ook voldaan
was de job misschien niet fel begeerd
ik zelf was wel gemotiveerd
en had het nodig voor mijn bestaan

soms kan het even anders lopen
soms doet een mens wat water bij de wijn
ik had vrienden gevraagd om te duimen

later bleek ik de enige te zijn
de vacature stond al weken open
niemand anders wou beerputten ruimen.

© bert deben
Vogelwaarde, dinsdag 17 juni 2025.

Geschreven voor het juli 2025 thema ‘Open Hiring’ van schrijversgezelschap Apropos, maar ook n.a.v. de beperking van de werkeloosheidsuitkeringen tot 2 jaar (voorheen onbeperkt in België).

OPEN HIRING - Een job zonder sollicitatiegesprek 
Open Hiring® houdt in dat wie wil werken, gewoon aan de slag gaat. Zonder sollicitatiegesprek, cv of tussenkomst van de overheid. Iedereen is welkom, ongeacht iemands verleden, opleiding of ervaring. De job is de test!

Je keurde, je lachte

.

Geschreven voor de maandopdracht van schrijversgezelschap Apropos 

met als juni 2025 thema ‘Een onverwacht bericht’

beeld: David van Michelangelo

21 juni 25 gepubliceerd op lightverse site Het Vrije Vers 

Voorstelling bundel 'Zonder doel zien dolen', een ode aan Alice Nahon.

.

Zondag 25 mei om 11 uur werd in de Ridderzaal van het Kasteel van Schoten, Kasteeldreef 61, de bundel 'Zonder doel zien dolen' voorgesteld. Deze bloemlezing bevat werk van Alice Nahon, alsook responsgedichten geschreven door 27 dichters. 

De heer Bart Fierens verzorgde het welkomstwoord, mevrouw Véronique d'Exelle, schepen van cultuur, nam het woord namens de gemeente, die deze uitgave mogelijk maakte. De heer Gust Peeters, initiatiefnemer van dit project, lichtte ontstaan en opzet van het initiatief toe, dat opgestart werd n.a.v. 125 jaar Alice Nahon in 2021. Vervolgens werden gedichten voorgedragen, afgewisseld met pianospel. Daarna werden de eerste exemplaren in ontvangst genomen door mevrouw Véronique d'Exelle namens de gemeente en door de aanwezige dichters en werd het glas geheven op de poëzie. 

De bundel telt 76 pagina's, gezet in Bookman Old Style en gedrukt op crèmekleurig Biotop 120 grams papier. Het betreft een gebonden uitgave in roodlinnen kaft met goudopdruk. Prijs: 15 euro. Wie een exemplaar van de bundel wil reserveren, kan dit doen door dit te melden via mail: zonderdoelziendolen@gmail.com. 

Deelnemende dichters: Liesbeth Aerts, Daniel Billiet, Monique Bol, Ulrike Burki, Hermine Couvreur, Vanessa Daniëls, Bert Deben, Tom Driesen, Jan Ducheyne, Kees Godefrooij, Elbert Gonggrijp, Goedele Horemans, Anne Meerbergen, Jürgen Nakielski, Gust Peeters, Leen Pil, Yanni Ratajczyk, Antony Samson, Vera Steenput, Runa Svetlikova, Frans Terken, Frank Van den Houte, Shari Van Goethem, Gert Vanlerberghe, Leen Verheyen, Tom Veys en Akim A.J. Willems. 

Gust Peeters 

Bart Fierens 

Vera Steenput 

ik las 'Avondliedeke III' en 'Avondliedeke MMXXI'  

Liesbeth Aerts  

akim a.j. willems  

uitreiking bundels en groepsfoto aanwezige dichters 

 

Maartje Smits Darrenverzamelplaatsen

.

Zintuiggedicht van Maartje Smits in de beeldentuin van Museum Kranenburgh (Bergen, NH)  

Maartje schreef in 2021 zes gedichten (voor elk zintuig één) voor deze gedichtenroute.  

Poëzie in de Branding | Bergen aan Zee

Woensdag 21 mei 2025 werd de 24e editie van ‘Poëzie in de Branding’ officieel voorgesteld in Hotel Victoria te Bergen aan Zee (Noord-Holland). De organisatie ontving dit jaar 83 gedichten. 30 dichters werden hieruit geselecteerd en mochten tijdens de voorstelling hun gedicht voordragen. De uitgekozen dichters kregen hun gedicht als placemat cadeau en hun gedicht zal van 20 mei tot 10 juni leesbaar zijn langs de gedichtenroute op het strand van Bergen aan Zee.  

Na de voorstelling konden de aanwezigen de gedichtenroute ontdekken langs de vloedlijn op het strand, startend vanaf de hoofdstrandopgang ter hoogte van het zeeaquarium. Van 20 mei tot 10 juni blijven deze palen met poëzie daar weer en wind trotseren. Meer info kan je vinden via FB-pagina: Poëzie in de Branding

Ik had de eer bij de uitgekozen dichters te zijn met mijn haiku 'Vrediger dan stilte' 

Foto 1 en 3 © Marjon van der Vegt Foto 2 collage + foto 5 van de organisatie