Global Warming

Gepubliceerd in Lichtvoetig IX, Stichting Taalpodium, Emmen nov. 2025. 

Maartje Smits Darrenverzamelplaatsen

.

Zintuiggedicht van Maartje Smits in de beeldentuin van Museum Kranenburgh (Bergen, NH)  

Maartje schreef in 2021 zes gedichten (voor elk zintuig één) voor deze gedichtenroute.  

Eerste herfstdag

.

 Vogelwaarde, 22 september 2020 

 

Writer’s block met wintertuin  

Geen inspiratie om te schrijven

nochtans wel drang, maar geen gedicht

een pen op rust, het blad wil blanco blijven  

de wolken drijven grijs voorbij

niet eens zo koud, de tuin ligt braak

maar zit vol vogels en vol leven  

wat eksters, vinken, zelfs fazanten

die stijlvol knikken

terwijl ze wat te eten pikken  

een roodborstje, een schaarse merel

het vliegt zo af en aan en zoekt naar voer

en vliegt weer weg als ik verroer  

ik strooi een handvol korstjes buiten

en restjes van een kruimeldeeg

maar woorden lok ik niet

het blad blijft leeg. 

 

© bert deben

Warisy (Rendeux), 24 februari 2005, toen nog een sneeuwgedicht met mussen en merels,

Vogelwaarde 8 februari 2020, 15 jaar later, in een warmer klimaat herschreven.

 

 .

ik plant mezelf in bedjes uit

 

 

ik plant mezelf in bedjes uit

en wacht op water voor de groei 

 

 

© bert deben

Vogelwaarde, dinsdag 28 april 2015.

 

 

De Tuin

.

 

Vrijdag 20 april mocht ik in het GC Hof ten Hemelrijk te Opwijk de 1ste prijs in ontvangst nemen voor mijn gedicht 'De Tuin' voor de poëziewedstrijd 2018 van vtbKultuur Opwijk in de categorie  volwassenen. 

 

 

Het gedicht werd gepubliceerd in de bundel met de 100 beste gedichten, samen met nog 2 andere gedichten van mijn hand: 'Wie ik altijd al was' en 'Ze zwijgt'.
 

fotografie: Ruud Scheerders

 

Tentoonstelling 'Potatoes en tomatoes' afscheid volkstuintjes te Berchem

 

Vanaf half maart zullen de volkstuintjes aan de Singel, langs de ring in Berchem en naast de Wolvenberg, afgebroken worden. Om in schoonheid te eindigen organiseren een aantal tuinders, waaronder kunstenaar Bob Torfs, vanaf half februari tot half maart 'Potatoes en tomatoes', een tentoonstelling die de schoonheid en de vreugde van het volkstuinieren belichaamt. 

Iedereen is van harte welkom om de tentoonstelling te bezichtigen van 15 februari tot en met 15 maart in het Woonzorgcentrum Sint Maria (Vredestraat 93, Berchem).

 

De vernissage vindt plaats op zondag 25 februari 14u30 tot 17u.

 

ATV nieuws bijdrage hierover kan men bekijken op onderstaande link:

https://atv.be/nieuws/video-afscheid-van-de-volkstuintjes-met-een-expo-potatoes-en-tomatoes-55738 

***

mijn gedicht 'Courgettes' werd mee opgenomen in de tentoonstelling
en tijdens de vernissage zal ik enkele gedichten brengen op het podium
 

Dura Necessitas (noodzaak is hard)

.

.

Dura Necessitas

                 (noodzaak is hard)  

Doorheen mijn zonnebrillenglas

kijk ik naar ’t kleuren der tomaten

en naar de vormen en formaten

van wat er groeit hier aan gewas

terwijl vul jij, gehurkt in ’t gras

met onkruid groene vuilnisvaten  

vanaf mijn ligstoel op ’t terras

hou ik jouw werklust in de gaten

en zucht: ‘dura necessitas’  

ik kan het rustig overlaten

aan hoe het is en hoe het was

maar ook aan jou in hoge mate. 

 

© bert deben

Vogelwaarde, maandag 14 augustus 2017, voor Ruud.

 

 

Sonnet voor Derrel

.

voor Derrel

 

Op een dag laat ik het over ...

Op een dag laat ik het over

aan anderen om mij op te ruimen

weg te gooien, uit te zoeken, te

herlezen, te bewaren of de doos in  

bij het oud papier, mij uit te delen

recycleren, bij te houden, ach

misschien een beeldje hier, een foto

daar, een vuilcontainer voor het stort  

want ik heb nu aan tijd te kort om

alles wat ik heb verzameld te ontdoen

van sentiment of van belang en ook

misschien dat iemand ooit wat mist  

zoals een klein bestandje met gedichten

dat per ongeluk werd gewist. 

 

© bert deben

Vogelwaarde, zaterdag 26 juli 2014 in de tuin,

een dagje rust tussen verhuisplannen maken, opruimen en weggooien.

 

De mysterieuze mispelgroei

.

.

Er hingen al 2 mispels aan de boom

ik vond het best wel ongewoon

omdat ik nog geen bloesem zag

en boompje staat nog maar een dag

ik dacht van ver nog: het zijn blaadjes

 

maar dan zag ik de ijzerdraadjes

een beetje vreemd voor de natuur

en toen dacht ik: misschien een buur

of zit hier soms een grote gnoom

te grappen met mijn mispelboom ?

 

 

© bert deben

Vogelwaarde, maandag 24 februari 2014, voor Ruud.

 

voorafgaand: De Boom (van J.B. Charles) 
en Mispel

nachtopname beveiligingscamera tuin  

Courgettes

.

 .

Courgettes

. 

Courgettes, uien, een pompoen

de aardbeiplantjes schieten uit

een laagstamboompje vol met fruit

en veel tomaten, maar nog groen

de bonen rijp reeds voor de pluk

de prei wat mager en fragiel

maar levensvatbaar en stabiel

al was die vorig jaar mislukt

ik kuier door de tuin en kijk

naar mijn verbond met de natuur

en inspecteer er heel secuur

wat groeit en bloeit en af en toe

valt mij ook onverhoeds op hoe

ik steeds meer op mijn vader lijk

© bert deben 

Vogelwaarde, maandag 19 augustus 2013, voor vader. 

 

. 

Zondag 3 november 2013 mocht ik tijdens de Poëziemiddag te Hillegom, een gedeelde 3de prijs in ontvangst nemen voor mijn gedicht ‘Courgettes’.  De 1ste prijs ging naar Anneke Wasscher voor haar gedicht ‘Het sprak vanzelf’, Margot Attema kreeg de 2de prijs voor ‘Trauma’ en Kees Godefrooij mocht samen met mij de 3de prijs in ontvangst nemen voor zijn gedicht ‘Amsterdam’.  Thema van deze 4de Hillegomse Gedichtenwedstrijd was ‘Natuurlijk’.

vlnr: Peter Nieuwendijk (Juryvoorzitter), Anneke Wasscher (1^ste prijs), Bert Deben (3^de prijs), Margot Attema (2^de prijs), Kees Godefrooij (3^de prijs) en Gerrit Kleijheeg (Wethouder Cultuur Hillegom)

In de gelegenheidsbundel met beste gedichten van de wedstrijd werden ook nog 4 andere gedichten van mij opgenomen: ‘Boa in een baobab’; ‘Koeienwijsheid’; ‘Wandeling met vader’ en ‘God tussen de Rozen’. 

Stilleven met rabarber

.

 

 

 

tussen pluk en pot

nog even een stilleven

voor de eeuwigheid

 

 

© bert deben

Vogelwaarde, dinsdag 20 augustus 2013.

 

 

 



Konazen in de tuin (Leporiden)

 

Leporiden (*)
 

Er zitten buiten 2 konazen
hun vader haas, hun ma konijn
ze huppelen, ze zitten wat te grazen
het kan best dat ze helemaal iets anders zijn
 
het kan, het zou mij niet verbazen
ik ben een stadsmens en een dichter bovendien
en moet dringend in mijn bril weer nieuwe glazen
maar toch, met beide ogen toe kan ik ze zien
 
ik kan ze, als ik wil, zelfs bijna aaien
maar als ik mij beweeg zijn ze verdwenen
al zie ik in de verte één van hen
nog even tijdens ’t lopen naar me zwaaien
 
het zit zo bij de dichter in de genen:
wat niet bestaat, dat schept hij op papier wel met een pen.
 
 
© bert deben
Vogelwaarde, zaterdag 9 maart 2013, voor Ruud.
 

Vandaag huppelden hier zowaar 2 rare konijnen in de tuin – ze hadden alles van een haas, maar ze hadden wel een konijnenkop en kwamen tot vlak bij het huis hier, wat hazen (veel schuwer dan konijnen) normaal nooit doen.  Ruud vond er meteen een passende naam voor: ‘konazen’, ik werd dan weer geprikkeld als dichter … Maar bestaan ze ook echt? Een zoektocht op het internet zorgde (zoals dat wel meer gebeurd) voor zowel wetenschappelijke verheldering als voor interessante verwarring:

Konijnen behoren tot dezelfde familie als hazen, toch zijn er een aantal specifieke verschillen tussen beiden:

Zichtbaar: Hazen zijn meestal groter dan konijnen, een haas rent harder en de onderwol van hazen is gelig-wit, terwijl die van konijnen verschillende kleuren kan hebben. Hazen staan ook hoger op hun poten en hebben langere voorpoten.
Verschillen in gedrag: konijnen leven deels onder de grond en hazen enkel boven de grond, konijnen leven in groepen en hazen alleen, hazen werpen hun jongen in het open veld, konijnen maken een hol voor ze werpen en vullen dit met pels en twijgjes. Hazen paren terwijl ze rennen, konijnen paren als ze stil zitten.
Het voornaamste verschil is echter niet zichtbaar, maar wel de reden waarom hazen en konijnen niet kunnen kruisen: hazen hebben namelijk 48 chromosomen en konijnen hebben er slechts 44.

Betekent dit dan dat er echt geen kruising tussen beiden kan bestaan?

Er bestaat namelijk wel een naam voor: Leporiden (*).  De Leporide is zowaar een in België gekweekt bastaardras, waarvan beweerd wordt dat het een kruising is tussen konijnen uit de Oude Wereld en de haas. 
Een beetje zoals Belgen zelf dus: die werden voor het eerst vernoemt door Julius Caeser als de Belgae (de Oude Belgen), ongeveer 50 jaar voor onze tijdstelling, en toch beweren velen ook van Belgen dat zij niet echt bestaan … ;-)

met dichterlijke groet,

bert

info websites:

http://www.finallyover.com/article-listes-thematiques-bouclier-54733548.html
http://www.encyclo.nl/begrip/leporide
 

Stadstuintje 

.

Alvorens er poëzie is, moet er stilte zijn

ik hoor in de tuin de auto’s zoemen

en een vliegtuig zuigt zich een weg door de lucht  
sirenes schreeuwen van ver hun geluid

terwijl er toch ook een merel fluit

en ziet dat er toekomst ligt in een tuintje

met hoge muren en tegels van kiezelbeton  

op de enige plaats met een beetje zon

werd in een houten bank een ‘S’ gekrast  

daar, komt op papier de stilte tot bloei. 

 

© bert deben

Antwerpen, dinsdag 12 juni 2012, tuingedicht.
.

 

 

Een plaats om weer tot rust te komen

.

                                    Antwerpen, vrijdag 23 november 2007, voor Bob        

                                           

                                                

Ik sluit mij af, dit is mijn tuin ...

..

werd genomineerd in de categorie Publieksprijs van de poëziewedstrijd van de bibliotheken Assenede en Terneuzen in samenwerking met “Aan Z” en Toonbeeld en werd gepubliceerd in de gelegenheidsbundel ‘Stroom’, n.a.v. gedichtendag op 26 januari 2012.

 .

De Tuinman

.

Vogelwaarde, zaterdag 17 april 2010

 

 

'De Tuinman' werd eind 2010 gepubliceerd, samen met 

’Ik ben vannacht jouw toevluchtsoord’ in 'GEWOON LEKKER', 

 een bloemlezing met erotische en liefdesgedichten.  Demer Uitgeverij, 2010. 

Deze bundel werd onlangs aangekocht door de  

Erfgoedbibliotheek H. Conscience, Antwerpen.

Samenstellers: Hannie Rouweler & Roger Nupie.

Met bijdragen van: Thierry Deleu, Mark Meekers, Roger Nupie, Theo van der Wacht, Ina Stabergh, Joris Iven, Marleen De Smet, Johan Van Cauwenberge, Job Degenaar, Rik Wouters, Hannie Rouweler, Guy van Hoof, Maria Sesselle, Erik Verstraete, Paul Gellings, Hilde Pinnoo, Tjarda Eskes, Lisette Waterschoot, Boudewijn Knevels, Tine Hertmans, Michiel van Kempen, Francis De Preter, Lupo Barca, Lief Vleugels, Frank Despriet, Patty Scholten & Bert Deben.

.

The Hanging Garden

.

 

 

The Hanging Garden

.

Hier woonde ik een huis van angst

maar nog niet wetend van de dood

een zwijgzaam kind van klein tot groot

hier woonde ik in mij het langst

 

een dorp met ogen midden in

een hoofd vol glimlach en verveling

hier woonde ik het lot der speling

met ouders uit een Vlaams gezin

 

nu giet ik hier de oude tuin

tot zachter land en groener gras

de boom waaraan ik mij verhing

heb ik al lang ontdaan van kruin

 

ik giet de wortels die ik was 

tot lijdzame herinnering.

 

 

© bert deben

Zandvliet, donderdag 27 juli 2006

 

 

Donderdag 22 juli 2010, tijdens De Avond van het Hoge Woord te Aardenburg mocht ik, ex aequo met Evi Lommers, de 1ste prijs voor de Aardenburgse dichtwedstrijd in ontvangst nemen voor bovenstaand gedicht.  Het thema van de wedstrijd was "Ontboezemingen”

 

De titel van het gedicht ontleende ik aan een prachtige film uit 1997 (als je de titel van het gedicht aanklikt krijg je hiervan een bespreking), wat mij betreft nog steeds een aanrader voor iedereen die graag een apart psychologisch drama kan smaken.

  

God tussen de rozen

.

.

God tussen de rozen

 

Ik vond vanmorgen God tussen de rozen
hij schikte traag de blaadjes van een kelk
mijn vraag of hij iets warm wou deed hem blozen
een koffie werd het, met een scheutje melk

we hadden het gewoon over tuinieren
de kleuren van de bloemen en het gras
zo toonde hij mij talloze manieren
om blij te zijn met alles wat er was

toch vroeg ik hem: en oorlog dan?
hij zuchtte diep, de vraag had wat teweeg gebracht
toen kleurde hij een blaadje rijper groen 

dit is - sprak hij - mijn meesterplan  

zo veel, zo mooi, een overvloed - en zei dan zacht:

tja, oorlog, ik vraag mij af waarom jullie het doen.


© bert deben

Brussel, donderdag 28 juni 2007.
 

  

werd gepubliceerd in de gedichtenbundel ‘Natuurlijk’, een selectie uit inzendingen

voor de 4de Hillegomse Poëziewedstrijd, Artbooks 2013.