donderdag 30 januari 2014

Sonnet XXVII - Pablo Neruda


XXVII
 
Naakt ben je zo eenvoudig als één van je handen,
egaal, wereldlijk, miniem, afgerond, helder,
met lijnen van de maan en paden van appels,  
naakt ben je rank als kale tarwearen.
 
Naakt ben je hemelsblauw als de nacht in Cuba,
met slingerplanten en sterren in je haren,
naakt ben je groots en geel
als een zomer in een kerk van goud.
 
Naakt ben je klein als je vingernagel,
gebogen, subtiel, rozig tot de dag ontluikt
en jij je neerlegt in de ondergrond van de aarde
 
als in een lange tunnel vol kleding en bezigheden:
uw helderheid dempt zich, kleedt zich, verliest haar blad  
en wordt opnieuw een naakte hand.
 
 
Sonnet 27 uit 'Honderd liefdessonnetten' (voor zijn echtgenote Matilda Urrutia).
Vertaling: © bert deben  
Vogelwaarde, zaterdag 25 januari 2014.
 
Matilde Urrutia and Pablo Neruda 
origineel:
 
XXVII
 
Desnuda eres tan simple como una de tus manos,
lisa, terrestre, mínima, redonda, transparente,
tienes líneas de luna, caminos de manzana,
desnuda eres delgada como el trigo desnudo. 
 
Desnuda eres azul como la noche en Cuba,
tienes enredaderas y estrellas en el pelo,
desnuda eres enorme y amarilla
como el verano en una iglesia de oro.
 
Desnuda eres pequeña como una de tus uñas,
curva, sutil, rosada hasta que nace el día
y te metes en el subterráneo del mundo
 
como en un largo túnel de trajes y trabajos:
tu claridad se apaga, se viste, se deshoja
y otra vez vuelve a ser una mano desnuda.
 
 
Pablo Neruda
 
Sting leest op de soundtrack van de film ‘Il Postino’ 
een Engelse versie van Sonnet XXVII:
 



dinsdag 28 januari 2014

Ergens, onder een regenboog ...



De vijandschap en achterdocht
zijn diepgeworteld in dit land
de vrede gaat hier hand in hand
met dwang, maar zonder zegetocht
 
geen man, geen vrouw, die hier niet vocht
gewetens werden aangerand
voor eigen volk en vaderland
voor grens en scheiding die men zocht
 
na jaren strijden en geweld
en na het tellen van de doden
verkoos men toch de echte noden
en werd de rust weer opgesteld
 
de oorlog werd alweer verboden
maar voor hoelang werd niet vermeld.
 
 
© bert deben
Antwerpen, 9 mei 1993.

Gedicht n.a.v. de Poëzieavond 'Oorlog en Vrede'

Destijds geschreven n.a.v. een vredesverdrag tussen Israël en de Palestijnen, maar het zou net zo goed over Noord Ierland, Kosovo, Somalië, Afghanistan, Soedan, Irak, Koerdistan, Tjsetsjenië of sinds kort ook over Syrië kunnen gaan …
 
werd in 1993 gepubliceerd in Forum voor Vredesactie, jg 24 nr 144 en in 1996 in Literair tijdschrift Gist, jg 19 nr 2.


maandag 27 januari 2014

Auschwitz-Birkenau


.

Auschwitz-Birkenau

.
Alleen de wind verkleurt de stilte
door schouwen van barakken heen
een bos van kale stammen steen
en prikkeldraad zo ver men ziet

de sporen van de trein, de poort
en achteraan het grootste leed
een bronzen tekst getuigt discreet
een aantal dat onvatbaar is

de berken net buiten het kamp
staan vredig in het late licht
ik voel een huivering zinderen
 
een foto toont mij zwart op wit
hier wachtend met de dood in zicht
de moeders met hun kinderen.
 
 
© bert deben
Oświęcem (Auschwitz) Polen, woensdag 30 mei 2007.
 

Op 27 januari herdenkt men officieel de bevrijding van het grote concentratiekamp Auschwitz-Birkenau in Polen in 1945. We gedenken sindsdien de bevrijding, maar ook alle miljoenen slachtoffers van de genocides van de holocaust in de Tweede Wereldoorlog.
 
"The one who does not remeber history is bound to live through it again"
(George Santayana)

gedicht werd gepubliceerd in bundel 'op reis' (2011, Art Books, Hillegom) en in "Auschwitz-Birkenau - Vernietigingskampen, een verleden, Auschwitz" (2018, Demer Uitgeverij)
 

donderdag 23 januari 2014

Het Woord aan Noord - 29 januari - Poëzieavond rond Oorlog en Vrede

.
 
Gedichtendag in Antwerpen 2060 (mijn wijk), met als thema Oorlog en Vrede, maar ook conflicten en verzoening – met dichters uit de buurt en een gastoptreden van voormalig stadsdichter Peter Holvoet-Hanssen.
. 
Peter Holvoet-Hanssen tijdens Het Woord aan Noord

 

dinsdag 21 januari 2014

Even Verpozen (met een teruggevonden oud gedicht)

 .

Even Verpozen

 

Even verpozen
wegen, hoeveel ik waard ben
ademen  

        - stilte -  

ik ben een mens
gewoon maar mens
af en toe gelukkig, soms ook niet  

een wandelend stipje
op een grote bol
die dan weer een stipje is in zoveel meer
en nog …  

onmogelijk kan ik dus belangrijk zijn.  

Of toch ? 
 
 .
© bert deben
Edegem, oktober 1987.
 
 
 

donderdag 16 januari 2014

Ik hou jou in gedachten

 
. 
Jonge besjes
. 
Het regent als ik afscheid neem
ik hou jou in gedachten
twee marktjes en twee dagen samen
de Amsterdamse grachten
 
en waar jij woont en openbaar
als jonge besjes hand in hand
in rubber ook en in elkaar
en zelfs in Broek in Waterland
 
ik zag jou soms en soms ook niet
we praatten, aten, lachten
de zon scheen toen ik afscheid nam
 
ik hou jou in gedachten.
 
 
© bert deben
Amsterdam, 10 juni 2001 – voor Jille.
 
 
 

maandag 13 januari 2014

Verloren maandag



Verloren maandag
. 
Je zou er staan, met appelbollen
en een worstenbrood
ik zou thee hebben gezet
fruitthee, een citroen geperst
we zouden praten over de onzin van het leven
over politiek,
we zouden het als altijd oneens zijn geweest
jij was geel en zwart en ik was groen,
toen.
 
Je had een pistool gekocht
het paste precies in jouw hand
en bestudeerd waar de kogel gevoelloos
de pijn kon ontnemen
van alsmaar te moeten en
alsmaar te zijn.
 
Het was jouw partner die aan de deur stond
paniek in de ogen en de vraag
of ik wist waar je was
 
ik wist meteen
dat jij op deze maandag
voor altijd verloren zou blijven.
 
 
© bert deben
Vogelwaarde, woensdag 1 januari 2014, voor Dirk († maandag 09 jan. 2012)


Verloren maandag of Verzworen maandag (Frans lundi perdu of lundi parjuré) valt op de maandag na Driekoningen. Het is vooral in de provincie Antwerpen de traditie om op die dag worstenbroden en appelbollen te eten.
 

vrijdag 10 januari 2014

Laatste strofe OBA Nieuwjaarsgedicht

.
foto: Yellowstone / verzuring - fotograaf: Jlansbergen, voor National Geographic
.
Onafhankelijke Bloggers Associatie Nieuwjaarsgedicht 2014

Tien bloggers schreven samen een gedicht op tien opeenvolgende dagen, met als Thema: Participatiemaatschappij.  Ieder schreef een strofe volgens rijmschema ABABC CDCDE etc. De laatste regel vormde telkens het begin voor de volgende deelnemer.  
 
Lees hier welke strofen voorafgingen.
 
Ik had mij opgegeven om het gedicht af te sluiten, maar misschien dat ik het hele gedicht wel iets te veel met een Belgische verbazing las en er te ver af sta (al woon ik deels in Zeeuws Vlaanderen, dat vergeten stukje Nederland ...) om er helemaal in mee te kunnen gaan ...
 
Verbazing dus, omdat ik zelden zoveel frustraties opgestapeld zag – in België kan men er ook wat van – al is het gelukkig toch een stuk beter geworden sinds de afkalving van het Vlaams Belang – maar misschien hebben wij dan weer genoeg beter bier om dat door te spoelen (voor andere liefhebbers is er dan weer chocolade). Verbazing ook, omdat ik nergens iets positiefs kon lezen in het gedicht over het voorbije jaar – was het dan echt zo’n oorlogsjaar in Nederland, dacht ik, strofe per strofe nogmaals herlezend?
 
Maar bon, de dichter had gelukkig een treinreis op de planning staan – de muze rijdt dan altijd graag mee – en in een vlaag van cynisme ontstond tussen Anwerpen en Brussel een eerste versie, al vond ik de eindregels er zelf misschien een beetje over, toch plaats ik ze ook hier even als sfeerbeeld van mijn gedachtenkronkels:  

men heeft te veel, men had nog meer, men zou
zo denkt de dichter dan, tevreden moeten wezen
want schrappen hoort bij poëzie, maar ik onthou
vooral verzuring hier – Syriërs, moesten zij het lezen
denken: gelukkig is voor Nederland dat rotjaar weer voorbij!
 
Maar er was ook nog een trein terug, en daar ontstond een 2de en ook definitieve versie, meer aansluitend ook op de eindzin die Jan Krosenbrink mij aanreikte in de estafette:
 
stuurlui, schroom niet als één der taken valt op jou

de beste stuurlui staan aan wal en ergeren zich blauw
frustraties en verzuring als ik zo begin te lezen
men heeft te veel, men had nog meer, men zou
zo denkt de ecoloog, tevreden moeten wezen
maar ’t bleef een jaar van de consumptiemaatschappij.


Ik wens alvast iedereen in het nieuwe jaar prachtige momenten toe!

bert


dinsdag 7 januari 2014

Fotograferen / Photography

.                                                            
                                                                                               
                                                                                             
                                                              
Fotograferen
is scherper herinneren
wat je eerst niet zag.
 
© bert deben
Hengstdijk, maandag 29 juli 2013



Photography
is recalling to memory 
what you first didn’t see. 
 

© bert deben
 
 
 




zaterdag 4 januari 2014

You make lovin' fun ...

.
.
On the road 
(from Napier to Waikupurau)
.
Jij rijdt, terwijl ik onderuit zak  
en kijk naar dotjes schapen in een wei
je kijkt van achter 't stuur naar mij
een minibusje met een hoger dak

de auto's steken ons voorbij 
je rijdt veel meer dan ik op je gemak
van uit de box klinkt Fleetwood Mac
ik voel jouw lach en kijk opzij 

you make lovin' fun
... ik vorm een zoen
we zingen samen het refrein
een streep asfalt doorheen het groen
terwijl je alsmaar verder rijdt
 
het maakt niet uit waartoe het leidt
als we maar samen kunnen zijn
 
 
© bert deben
Vrijdag 29 oktober 2010, voor Ruud,
on the road van Napier naar Waikupurau, New Zealand.
 
 


donderdag 2 januari 2014

Meest bekeken bijdrages van 2013










7.      Labyrint

8.      Buikgriep

9.      De ijsbeer


 
Bij mijn eindejaarslijstje van 2012 kreeg ik de grappige reactie dat ‘Lijstjes maken’ een typisch mannelijke bezigheid is – macho als ik ben dus ook nu weer een top 10 !   

Ik ben alvast verheugd dat het meest positieve gedicht dat ik vorig jaar schreef ook het meest aangeklikte (en ik hoop daarbij dan ook het meest gelezen) gedicht was in 2013.  Tweede in het lijstje is een bijdrage die ik veel liever niet had willen schrijven, maar tegelijk ook een mooi in memoriam voor iemand die veel te snel en onverwacht uit dit leven verdween ... ‘De eenzaamheid van al mijn zwijgen’, één van mijn oudere gedichten, mocht dan weer op de 3de plaats in alle eenvoud en stilte veelzeggend zijn.   

Op 4 geen gedicht, maar wel een fotoreportage van een heel geslaagde voorstelling van het literaire vlugschrift Avier, waarvoor ik de redactie mocht verzorgen alsook presentator van dienst mocht zijn. Op 5 en 6 mogen liefde en geluk de wereld mooier maken, op 7 nog ouder werk, dat net als ‘De eenzaamheid van al mijn zwijgen’ deel uitmaakt van de reizende kunsttentoonstelling ‘Labyrinten’. Op 8 sloeg de buikgriep even toe, maar op 9 moet een ijsbeer veel erger ervaren in een rondeel. 

Afsluiten mag dan weer met een sonnet die 2 dierbare bezigheden van mij weet te combineren: poëzie en tuinieren – en al is dat laatste dan nog in een pril en onervaren stadium, toch blij dat ik zowaar al een prijs in de wacht mocht slepen met mijn Courgettes !  

aan ieder hier nog heel veel leesgenot, maar ook zelf veel inspiratie gewenst!  

bert